Friday, March 28, 2014

ਐਲਿਸ ਵਾਕਰ (Alice Walker- 1944- US) ਅਨੁਵਾਦ ਸੁਰਜੀਤ


ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ
ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ
ਬਸ।”
ਜਦ ਕੋਈ ਅਵੱਲੀ ਜਿਹੀ ਚੰਗਿਆੜੀ
ਰੀਂਗਦੀ ਹੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ
ਤਕਰੀਬਨ ਮਰਨ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ
ਕੋਈ ਮਜਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।
‘ਬਸ, ਤੇਰੀ ਬੜੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ, ਐ ਸਿਰਜਣਾ,
ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕਾਵਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ ।
ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਹਾਂ -
ਘੱਟੋ ਘਟੱ      
ਕੁਛ ਤਾਂ ਪੀੜ-ਰਹਿਤ ਮਿਲੇ ।’

ਕਵਿਤਾ ਪਿਛਾਂਹ ਹਟ ਗਈ
ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰ ਤਕ
ਮੁਰਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ।
ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਸਾਂ,
ਬਸ ਥੋੜੀ ਬੇਆਰਾਮ ਜਿਹੀ ਸਾਂ ।

ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਯਾਦ ਹੈ ਤੈਨੂੰ
ਉਹ ਰੇਗਿਸਥਾਨ, ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਤੂੰ
ਕਿ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ 
ਅੱਖ ਸੀ ? ਯਾਦ ਹੈ ਤੈਨੂੰ
ਜੇ ਕਿਤੇ ਜਰਾ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ?’
ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ: ‘ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ।”
ਤੇ ਉਤੋਂ ਅਜੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪੰਜ ਹੀ ਵੱਜੇ ਨੇ ।
ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ
ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਉੱਠਣਾ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ।’

ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਪਰ ਉਹ ਵੇਲਾ ਯਾਦ ਕਰ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਖਾਈ  ‘ਤੇ
ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਵੇਖਿਆ ਸੀ
ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਖਾਈ ਕਿੰਨੀ ਸੁੰਦਰ ਲਗੀ ਸੀ
ਗਰੈਂਡ ਕੈਨੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁੰਦਰ – ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਉਦੋਂ
ਤੈਨੂੰ ਚੰਨ-ਚਾਨਣੀ ਹਰੀ ਹਰੀ ਜਾਪੀ ਸੀ  
ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਉਦੋਂ ਤਕ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ
ਉਹੀ ਅੱਖ ਹੈ ਸੀ ।
ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ!’

ਮੈਂ ਕਿਹਾ,
 ‘ਮੈਂ ਹੁਣ ਚਰਚ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗੀ !’
ਖਿਝਦਿਆਂ, ਕੰਧ ਵਲ ਮੂੰਹ ਫੇਰਕੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ।
‘ਮੈਂ ਫੇਰ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲਵਾਂਗੀ !’

‘ਤੈਨੂੰ ਕੁਛ ਪੁੱਛਾਂ,’ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇਂਗੀ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਖਿਆਲ ਹੈ  
ਤੂੰ ਕੀ ਵੇਖ ਲਵੇਂਗੀ ?”

ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ।

‘ਇਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ
ਕਾਗਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ,’  ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
‘ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਨਵਾਂ ਪੈੱਨ ਵੀ ਮੈਂ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ
ਬੜਾ ਚੀਕਦਾ ਹੈ’।

‘ਬੇਕਾਰ,’ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।

‘ਬੇਕਾਰ’ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ।

No comments:

Post a Comment